Tercüme – Çeviri Tarihi

Tercüme, Arapça kökenli bir kelimedir ve “terceme” kökünden gelmektedir. Türkçe’de de oldukça yaygın kullanılmasının yanı sıra, “Çeviri” kelimesiyle sıkça birlikte kullanılmaktadır. Halk dilinde ve kurumlarda daha çok “Tercüme” kelimesi yer edinmişken, akademik literatürde “Çeviri” kullanımı ağır basmaktadır. Çünkü “Çeviri” kelimesi daha Türkçe ve özgün bir kelimedir.

Bununla birlikte, tercüme işinin geçmişi ve çeviri tarihi oldukça eskilere dayanmaktadır. M.Ö. 5000 yıllarına kadar gittiği tahmin edilmektedir. Günümüze aktarılabilmiş olan ilk çeviriler arasında Septuaginta ve Eski Ahit gösterilebilmektedir. Ayrıca, Rosetta Taşı’nda da Mısırca ve Eski Yunanca dillerinde aynı metinler yer almaktadır.

Dünya nüfusunun artmasıyla ve bir toplumun icat ettiği eserleri ve bulduğu bilgileri öğrenmek isteyen devletlerin isteğiyle tercüme işi ayrı bir önem kazanmıştır. 9. ve 10. yüzyılda Eski Yunanca yazılar Arapça’ya tercüme edilmiş ve Avrupalılar da Eski Yunanca yazıları Arapça sayesinde tanıma imkanı bulmuştur. Öyle ki, Toledo Okulu bu Arapça tercümeleri İspanyolca ve Latince gibi Avrupa dillerine çevirmiştir.

Tüm bu gelişmelerle birlikte Çeviribilim ortaya çıkmıştır ve günümüzde üniversitelerde okutulan modern bir bilim dalı olmuştur.