Kitap Çevirisi

Çevirmenlik yapabilmek için iki dili iyi bilmek tek başına yeterli değildir. Dili çok iyi konuşabilmek sadece dili iyi konuştuğunuzu gösterir. Çevirmenlik apayrı bir meslektir. Gelen olarak başlangıçta doğal olarak kaynak dili ve hedef dili çok iyi bilmek aranan nitelikler arasındadır. Ancak konu kitap çevirisi, hukuk terimleri, tıp bilgileri veya mühendislik olunca iş tamamen değişir. 

Kitap çevirisi oldukça geniş bir konudur. Basit olarak kitap türlerini belirleyerek işe başlanır. Kurgu kitaplar hikâye, roman gibi edebi metinlerden oluşur. Kurgu olmayan kitaplarda makale, biyografi, tarih, teknik ve bilimsel içerikli düz yazılardır. Kurgu kitapları çevirmek için iki dili ileri derecede bilmek tercümeyi tamamlayabilmek için yeterli değildir. Bir sanat eserini ilgili sanattan anlamayan kişiler çeviremez, çevirmemelidir. Edebi metinler, sadece harfler ve kelimelerden ibaret değildir. Kurgu kitaplar duygu yüklüdür. Sadece dili bilerek verilmek istenen duygunun hedef dildeki okuyucuya aktarılması mümkün değildir. Bu tür durumlarda ortaya çeviri rezaleti çıkar. Kitabın vermek istediği duyguyu kavrayamamak metnin anlamının tamamen yok olmasına sebep olur ve yetersiz kalır. Kitap çevirisi işlemleri genellikle tercüme bürosu, yayınevi, bireysel tercümanlar ve kurumlar tarafından yapılabilmektedir. 

Deyimler, sokak ağzı söylemler, atasözleri, geleneksel tamlamalar, bölgesel mizah ve kültürü bilmek için sadece kelime bilgisi yeterli olmayacaktır. Kitap çevirisi işine kalkışan kişinin dili konuşan toplumun sosyal ve kültürel hayatı hakkında bilgi sahibi olması gerekir. Örneğin, İşleyen demir ışıldar bir Türk atasözüdür. Anlamı ise üşengeç insanlar yeteneklerini kaybeder, çalışanların verimi her geçen gün artar demektir. Bu atasözünü hedef dile kelimesi kelimesine çevirmek anlaşılmayacağı gibi başka ve istenmeyen sonuçlara da yol açabilir. Oysa hedef dilde de bu sözün yerine geçen ve kullanılan deyim ya da tamlamalar mutlaka vardır. Sözler toplumlara aittir ancak anlamları evrenseldir.

Kurgu olmayan kitap çevirisi için yukarda bahsettiklerimiz söz konusu olmayabilir. Dil bilgisi daha önemlidir. Ancak bu tür kitaplarda teknik kelimelere daha çok yer verilir. Doğru kelimeyi bulabilmek için çevirmenin geniş bir sözlük bilgisine sahip olması gerekir. Günümüzde online sözlük kullanımı bu tür çevirilerde zaman açısından büyük faydalar sağlar. Online sözlüklerin sürekli yenilenebilir olması teknik kelimelerin daha kolay bulunmasına yardımcı olur. Buna rağmen geleneksel sözlük kullanımının çevirmene sağladığı katkılar daha fazladır.

Profesyonel anlamda kitap çevirisi yapabilmek için öncelikle bir yayınevi ile anlaşılmış olmalıdır. İnternet yayıncılığı sayesinde genişleyen seçenekler günümüzde sektörün gelişmesinde katkı sağlamaktadır. Ancak internetin kullanımının çoğalmasıyla da ülkemizde telif, yayın hakkı, kopyalama ve intihal gibi sorunlar yaşanmaya başlamıştır. Günümüzde yayıncılık sektörünün ana sorunu dağıtım daha sonra da çeviri kalitesidir. Yayınlanan çeviriler iyi değilse basılan kitap kaç adet satarsa satsın ortaya çıkan iş niteliksiz kalacaktır. Çevirmen eksikliği, mevcut çevirmenlerin edebiyat yayıncılığının gereksinimlerini yerine getirememesi ve çevirmenlerin bu eksikleri kabul etmemesinden kaynaklanan sorunlar yayıncılık sektörüne kan kaybettiren durumlardır. Kaliteli okuyucular aynı eserin farklı çevirilerini okuduklarında durumu net olarak görebilir.

Oy Verin

Comments are closed.

WhatsApp WhatsApp ile Hızlı Teklif Almak için Tıklayın